Czas i miejsce akcji „Chłopów”
© - artykuł chroniony prawem autorskim autor: Karolina MarlęgaAnalizując płaszczyznę temporalną powieści, Anna Popławska zauważa jej dwie z pozoru wykluczające się cechy: konkretność i zarazem nieokreśloność. Pierwsza cecha odnosi się do tego, że wiemy, iż właściwa akcja toczy się w czasie dziesięciu miesięcy.
Zaczynając lekturę, czytamy o wydarzeniach rozgrywających się w początku jesieni (dokładnie we wrześniu, w porze wykopek), a kończymy, czytając o początkach żniw w lipcu.
Nieokreśloność akcji Chłopów przejawia się w tym, iż w żadnym momencie powieści nie mamy informacji o roku dziania się opisywanych wydarzeń.
| Reymont celowo zubożył opis świąt oraz obrzędów związanych z Nowym Rokiem, by nie podawać dokładnej daty wydarzeń. |
Rytm życia mieszkańców Lipiec wyznaczają dni tygodnie i miesiące, poranki i wieczory, a zarazem święta i obrzędy z nimi związane oraz prace rolnicze. Powtarzalność i cykliczność tych wszystkich elementów świata przedstawionego sprawia, że bohaterowie powieści żyją w podporządkowanym czasowi i powracającym corocznie rytmie wydarzeń, świąt czy prac. Linearność akcji ułatwia lekturę, utrudniają ją retrospekcje i wtrącenia. Co prawda w powieści mamy kilka przykładów wspomnień (losy Kuby Sochy czy informacje o aresztowaniu lipeckich chłopów), lecz nie zakłócają one percepcji dzieła.
Ciekawostką jest, że Reymont zastosował zabieg całkowitego zatarcia dowodów zmiany czasu. W utworze nie odnajdziemy wzmianki o zegarze, kalendarzu czy, jak już wspomniano – Nowym Roku, przez co jeszcze bardziej podkreślił związanie człowieka z naturą – jedynym strażnikiem pilnującym, by zrobił wszystko na czas (rolnicy pracowali od wschodu do zachodu słońca).
Większość wydarzeń rozgrywa się w Lipcach – wsi leżącej niedaleko Tymowa (miejsca corocznego jarmarku, przyciągającego mieszkańców wszystkich okolicznych miejscowości).
| Wieś Lipce nie jest wymyślona; leży w pobliżu Krosnowic i Skierniewic, w których początkujący pisarz Reymont pracował jako kolejarz. |
Autor Chłopów stworzył w swym monumentalnym dziele wieś odizolowaną od większych miast; życie toczy się tu własnym rytmem nieskrępowanym ręką cywilizacji. Wiemy jedynie, ze wieś położona była w zaborze rosyjskim, czego przykładem są występujący w utworze strażnicy czy ruble jako waluta, a wydarzenia rozgrywają się po powstaniu styczniowym, ponieważ jej mieszkańcy posiadali już własną ziemię.
Władysław Jabłonowski napisał: „Nikt z poprzedników autora Chłopów nie ogarnął tylu rzeczy i czynności związanych z bytem ludu wiejskiego, z naturą chłopa i przyrodą wsi – nikt tak dokładnie nie odtworzył środowiska chłopskiego i takiej masy postaci chłopskich nie zgrupował”.
|
Szybki test:
Właściwa akcja toczy się w czasie:a) ośmiu miesięcy
b) dziesięciu miesięcy
c) sześciu miesięcy
d) dwunastu miesięcy
Rozwiązanie
Lipce leżały w gminie:
a) Janów
b) Tymów
c) Nieszporów
d) Janowo
Rozwiązanie
Rytmu życia mieszkańców Lipiec nie wyznaczają:
a) święta i obrzędy
b) rocznice urodzin bohaterów
c) prace rolnicze
d) poranki i wieczory
Rozwiązanie
Więcej pytań
Zobacz inne artykuły:
Tagi:
• Cechy epopei na przykładzie Chłopów Reymonta • Cechy epopei w Chłopach • Impresjoniz w Chłopach • Naturalizm w Chłopach • Reymont biografia